ASO (App Store Optimization, tətbiq mağazası optimallaşdırması) tətbiqin App Store və Google Play-də axtarışda daha yuxarı çıxması və mağaza səhifəsinə baxanların daha çoxunun onu yükləməsi üçün görülən işdir. Saytlar üçün SEO nədirsə, tətbiqlər üçün ASO odur. Tətbiq nə qədər yaxşı olsa da, mağazada tapılmırsa və səhifəsi inandırmırsa, yüklənmir.
Qısa xülasə:
- ASO iki məqsədə xidmət edir: tətbiqin tapılması (görünmə) və səhifəyə baxanın yükləməsi (konversiya).
- Axtarış mövqeyinə ən çox ad, alt başlıq, açar sözlər, yükləmə sayı, reytinq və tətbiqin keyfiyyəti təsir edir.
- App Store və Google Play fərqli işləyir: Apple-da ayrıca açar söz sahəsi var, Google isə təsvirin mətnini oxuyur.
- Ekran görüntüləri və ikon yükləmə qərarını ad və təsvirdən daha çox formalaşdırır.
- ASO birdəfəlik iş deyil: mətnlər və vizuallar sınaqdan keçirilir və mütəmadi yenilənir.
ASO nədir və nə üçün lazımdır?
ASO tətbiqin mağaza səhifəsini elə qurmaqdır ki, insanlar onu axtarışda tapsın və yükləmək istəsin. İnsanlar tətbiqi əsasən iki yolla tapır: mağazanın axtarış sahəsinə söz yazaraq və ya reklamdan, saytdan, sosial şəbəkədən gələn linklə. Hər iki halda son qərar mağaza səhifəsində verilir.
Axtarışın payı böyükdür: Apple-ın reklam platformasının səhifəsində göstərilən 2022-ci il məlumatına görə, App Store ziyarətçilərinin 70%-i tətbiqləri axtarışla tapır və yükləmələrin təxminən 65%-i birbaşa axtarışdan sonra baş verir (Apple Ads).
ASO üç şeyi yaxşılaşdırır:
- Görünmə. Tətbiq daha çox axtarış sorğusunda və daha yuxarı mövqedə çıxır.
- Konversiya. Səhifəyə baxan insanların daha böyük hissəsi "Yüklə" düyməsini basır.
- Reklamın səmərəsi. Reklamdan gələn insan da eyni səhifəyə düşür; səhifə zəifdirsə, reklam büdcəsi boşa gedir.
ASO və SEO: fərq nədir?
| SEO | ASO | |
|---|---|---|
| Harada | Google və digər axtarış sistemləri | App Store və Google Play |
| Nə optimallaşdırılır | Saytın səhifələri | Tətbiqin mağaza səhifəsi |
| Məqsəd | Sayta ziyarət | Tətbiqin yüklənməsi |
| Əsas amillər | Məzmun, keçidlər, sürət, struktur | Ad, açar sözlər, yükləmələr, reytinq, tətbiqin keyfiyyəti |
| Mətnin həcmi | Uzun səhifələr və yazılar | Bir neçə qısa sahə, hər simvol sayılır |
Oxşarlıq prinsipdədir: hər ikisində insanların real axtardığı sözlər tapılır və səhifə həmin sözlərə cavab verəcək şəkildə qurulur. Saytlar üçün bu işin necə görüldüyünü SEO nədir bələdçisində izah etmişik.
Mağazada axtarış mövqeyinə nə təsir edir?
Mağazalar dəqiq düsturu açıqlamır, amma rəsmi sənədlərdən və təcrübədən əsas amillər məlumdur:
| Amil | Nə deməkdir | Sizin əlinizdədirmi? |
|---|---|---|
| Ad və alt başlıq | Açar sözün adda olması ən güclü mətn siqnalıdır | Bəli |
| Açar sözlər və təsvir | Tətbiqin hansı sorğulara uyğun olduğunu göstərir | Bəli |
| Yükləmələrin sayı və sürəti | Çox yüklənən tətbiq yuxarı qalxır | Dolayısı ilə: reklam və tanıtımla |
| Reytinq və rəylər | Yüksək reytinq həm mövqeyə, həm də etibara təsir edir | Qismən: keyfiyyət və vaxtında rəy istəmək |
| Tətbiqin keyfiyyəti | Tez-tez çökən tətbiq aşağı düşür | Bəli |
| Yenilənmə | Mütəmadi yenilənən tətbiq aktiv sayılır | Bəli |
| İstifadə və silinmə | İnsanlar tətbiqi saxlayırmı, yoxsa dərhal silir? | Dolayısı ilə: məhsulun keyfiyyəti ilə |
Mətn tərəfini Apple belə təsvir edir: axtarışda adın, alt başlığın, açar sözlərin və əsas kateqoriyanın uyğunluğu, həmçinin yükləmələr, reytinq və rəylər nəzərə alınır (Apple). Keyfiyyət tərəfi üçün Google-un rəsmi həddi var: çökmə nisbəti 1.09%-i və ya donma (ANR) nisbəti 0.47%-i keçən tətbiqin Google Play-də görünməsi azaldıla bilər (Android Developers).
Nəticə sadədir: ASO mətnlərlə başlayır, amma mətnlərlə bitmir. Pis tətbiqi yaxşı mağaza səhifəsi uzun müddət yuxarıda saxlaya bilmir.
App Store və Google Play-də hansı sahələr var?
İki mağaza fərqli sahələr və fərqli limitlər təklif edir:
| Sahə | App Store | Google Play |
|---|---|---|
| Ad | 30 simvol | 30 simvol |
| Alt başlıq və ya qısa təsvir | Alt başlıq: 30 simvol | Qısa təsvir: 80 simvol |
| Açar sözlər sahəsi | 100 simvol, istifadəçiyə görünmür | Ayrıca sahə yoxdur |
| Tam təsvir | 4 000 simvol | 4 000 simvol |
| Tanıtım mətni | 170 simvol, axtarış mövqeyinə təsir etmir | — |
| Ekran görüntüləri | Hər cihaz ölçüsü üçün 10-a qədər | Hər cihaz növü üçün 8-ə qədər |
Limitlər mağazaların rəsmi sənədlərindəndir (Apple, Google Play Console Help).
Əsas fərq budur: App Store-da açar sözlər üçün ayrıca, istifadəçiyə görünməyən sahə var; Google Play-də belə sahə yoxdur və mağaza tətbiqin ad və təsvirindəki sözləri oxuyur. Ona görə eyni mətni iki mağazaya köçürmək səhvdir: hər biri üçün ayrıca yazılır.
Açar sözlər necə seçilir?
Açar söz insanların mağazanın axtarış sahəsinə yazdığı söz və ya ifadədir. Seçim dörd addımda edilir:
- Siyahı toplayın. Tətbiqin nə etdiyini müştərinin dili ilə yazın: "yemək sifarişi", "taksi", "ingilis dili", "bonus kart". Mağazanın axtarış sahəsinin təkliflərinə və rəqiblərin adlarına baxın.
- Üç meyarla qiymətləndirin. Uyğunluq (tətbiq bu işi doğrudan görürmü?), tələbat (bunu axtaran varmı?) və rəqabət (ilk yerlərdə nəhəng tətbiqlər dayanırmı?).
- Yerləşdirin. Ən vacib söz ada, növbətilər alt başlığa və açar söz sahəsinə və ya təsvirə düşür.
- Ölçün və dəyişin. Bir neçə həftədən sonra hansı sözlərdə göründüyünüzə baxın, işləməyənləri əvəz edin.
Yeni tətbiq üçün qayda: ən geniş sözlə yox, dəqiq ifadə ilə başlayın. "Taksi" sorğusunda nəhənglərlə yarışmaq çətindir; "Bakı hava limanı transfer" isə əlçatandır.
Azərbaycan bazarı üçün ayrıca məqam dillərdir: istifadəçilər Azərbaycan, rus və ingilis dillərində axtarır, mağazalar isə burada fərqlənir. Google Play mağaza səhifəsini Azərbaycan dilində (az-AZ) yazmağa imkan verir (Google Play Console Help). App Store-un dəstəklədiyi dillər siyahısında isə Azərbaycan dili yoxdur və Azərbaycan mağazasının standart dili ingilis dilidir (Apple). Praktik nəticə: Google Play üçün səhifəni Azərbaycan dilində də hazırlayın; App Store-da isə ingilis dilindəki səhifəyə xüsusi diqqət yetirin, çünki Azərbaycandakı istifadəçi məhz onu görür.
Tətbiqin adı və təsviri necə yazılmalıdır?
Ad brendi və tətbiqin nə etdiyini birlikdə deməlidir: "Numune: yemək sifarişi və çatdırılma". Tək brend adı yalnız hamının tanıdığı şirkətlərə kifayət edir.
- Ad. Brend və əsas açar söz. Qısa, oxunaqlı, böyük hərf və simvol yığını olmadan.
- Alt başlıq və ya qısa təsvir. Əsas faydanı bir cümlə ilə deyir: "30 dəqiqəyə çatdırılma, kartla ödəniş".
- Tam təsvir. İlk iki-üç sətir ən vacibdir, çünki qalanını az adam açır. Əvvəl fayda, sonra funksiyaların siyahısı, sonda əlaqə və dəstək.
- Yeniliklər bölməsi. Hər yeniləmədə nəyin dəyişdiyini insan dili ilə yazın: "kiçik düzəlişlər" əvəzinə "sifarişi təkrarlamaq düyməsi əlavə olundu".
Mağazaların qaydaları adda və təsvirdə şişirtməni məhdudlaşdırır. Google Play adda emoji, böyük hərflərlə yazı, "1 nömrəli" və "ilin tətbiqi" kimi reytinq iddialarını, "ən yaxşı" tipli yanıltıcı ifadələri qadağan edir (Google Play Console Help). App Store-da da qeyri-dəqiq məlumat tətbiqin rədd edilməsinə səbəb ola bilər.
İkon və ekran görüntüləri niyə həlledicidir?
Mağaza səhifəsinə gələn insan təsviri oxumur, şəkillərə baxır. Axtarış nəticələrində də tətbiqin yanında ikon və ilk ekran görüntüləri görünür. Ona görə vizuallar yükləmə qərarının əsas hissəsidir.
- İkon. Sadə, kiçik ölçüdə seçilən, mətnsiz və ya bir hərfli. Rəqiblərin ikonları ilə yanaşı qoyub baxın: sizinki seçilirmi?
- İlk iki-üç ekran görüntüsü. Ən vacib faydanı göstərir. Çoxları yalnız bunları görür.
- Başlıqlı görüntülər. Hər görüntünün üstündə bir qısa cümlə: "Masanı 10 saniyəyə rezerv et". Ekranın özü nə olduğunu izah etmir, başlıq edir.
- Real ekranlar. Tətbiqdə olmayan funksiyanı göstərmək həm qaydaları pozur, həm də mənfi rəy gətirir.
- Video. Qısa önizləmə videosu tətbiqin necə işlədiyini göstərir; ilk saniyələr səssiz də anlaşılmalıdır.
- Dillər. Görüntülərdəki mətnlər də tərcümə olunmalıdır.
Reytinq və rəylər necə idarə olunur?
Reytinq həm mövqeyə, həm də yükləmə qərarına təsir edir: aşağı reytinqli tətbiqi az adam yükləyir. Reytinqi qaldırmağın dürüst yolu ikidir: keyfiyyətli tətbiq və rəyi düzgün anda istəmək.
- Düzgün an. Rəyi istifadəçi uğurlu hərəkətdən sonra istəyin: sifariş çatdı, rezervasiya təsdiqləndi. Tətbiqi ilk açan və ya xəta ilə qarşılaşan insandan yox.
- Rəsmi alətlər. Hər iki mağaza tətbiqin içində rəy pəncərəsi göstərmək üçün alət verir və onun nə qədər tez-tez göstərilə biləcəyini məhdudlaşdırır: Apple 365 gün ərzində ən çoxu üç dəfəyə icazə verir (Apple), Google da limit tətbiq edir, amma dəqiq rəqəmi açıqlamır (Android Developers).
- Rəylərə cavab. Xüsusən mənfi rəylərə nəzakətlə və konkret cavab verin. Problemi həll edəndən sonra istifadəçi rəyini dəyişə bilir.
- Qadağalar. Rəy üçün bonus, endirim və ya hədiyyə vermək və saxta rəy sifariş etmək olmaz: Google Play rəylərin həvəsləndirilməsini və saxta rəyləri açıq qadağan edir (Google Play Console Help), Apple-ın qaydaları da rəylərin manipulyasiyasına icazə vermir.
- Reytinq dəyişə bilir. Google Play-də göstərilən reytinq son qiymətlərə daha çox çəki verir (Google Play Console Help), yəni tətbiqi yaxşılaşdırdıqca reytinq də düzəlir.
ASO-nun nəticəsi necə ölçülür?
Hər iki mağaza tətbiq sahibinə pulsuz statistika verir: App Store Connect və Google Play Console. Dörd göstərici əsasdır:
| Göstərici | Nəyi göstərir |
|---|---|
| Göstərilmə | Tətbiq axtarışda və siyahılarda neçə dəfə görünüb |
| Səhifəyə baxış | Neçə nəfər mağaza səhifəsini açıb |
| Konversiya | Baxanların neçə faizi yükləyib |
| Mənbə | Yükləmələr axtarışdan, baxışdan, yoxsa kənar linkdən gəlib |
Görünmə azdırsa, problem açar sözlərdədir. Baxış var, yükləmə yoxdursa, problem ikon, ekran görüntüləri və ya reytinqdədir.
Təxmin etmək əvəzinə sınaq keçirmək olar. App Store-da mağaza səhifəsinin üç fərqli variantını 90 günə qədər sınamaq mümkündür (Apple); Google Play-də də mağaza səhifəsi üzərində təcrübələr aparmaq olur (Google Play Console Help). Müqayisə üçün bir rəqəm: AppTweak-in ABŞ bazarı üzrə 2025-ci il məlumatına görə, mağaza səhifəsinə baxanların orta hesabla App Store-da 8.56%-i, Google Play-də 16.15%-i tətbiqi yükləyib (AppTweak). Kateqoriyalar arasında fərq böyükdür, ona görə öz rəqəmlərinizi ilk növbədə əvvəlki aylarınızla müqayisə edin.
Yükləmə hələ nəticə deyil. Tətbiqi yükləyib bir dəfə açan və silən istifadəçi biznesə heç nə vermir, ona görə mağaza rəqəmlərinin yanında tətbiqin öz analitikasına da baxın: qeydiyyat, ilk sifariş, təkrar istifadə. Bu göstəricilərin necə oxunduğunu MVP nədir yazısında izah etmişik.
ASO-da ən çox edilən səhvlər hansılardır?
- Ada yalnız brendi yazmaq. Tanınmayan brend adı heç bir sorğuda çıxmır.
- Eyni mətni iki mağazaya köçürmək. Sahələr və qaydalar fərqlidir.
- Açar sözləri təkrarlamaq. Eyni sözü ada, alt başlığa və açar söz sahəsinə yazmaq yer itkisidir.
- Yalnız bir dildə səhifə. Rus və ingilis dilində axtaranlar tətbiqi görmür.
- Ekran görüntülərini başlıqsız qoymaq. Ekranın nə olduğunu izah edən olmur.
- Rəylərə cavab verməmək. Cavabsız mənfi rəylər növbəti istifadəçini qaçırır.
- Buraxılışdan sonra səhifəyə toxunmamaq. Mövsüm, yeni funksiya və kampaniya səhifədə əks olunmalıdır.
- Yalnız ASO-ya güvənmək. Yeni tətbiqi ilk yükləmələr yuxarı qaldırır, onları isə reklam, sosial media və mövcud müştəri bazası gətirir.
Advertol tətbiqin tanıdılmasına necə yanaşır?
Advertol-un tətbiq layihələrində mağaza səhifəsinin mətnləri, ekran görüntüləri və məxfilik bəyanatları buraxılış siyahısının bir hissəsidir, developer hesabları isə sifarişçi şirkətin adına açılır. Tətbiqin mağazaya çıxması onun yüklənəcəyi demək deyil: yükləmələri reklam, sosial media və mövcud müştəri bazası gətirir.
Advertol Bakıda yerləşən agentlikdir: sayt və mobil tətbiq hazırlanması, Meta və Google reklamı, SMM, CRM və AI avtomatlaşdırma bir komandada aparılır, ona görə tətbiq və onun tanıdılması bir plan üzrə qurulur. Mağazalara yerləşdirmə addımlarını tətbiqi App Store və Google Play-ə necə yerləşdirmək olar yazısında, iş qaydamızı isə sayt və tətbiq hazırlanması səhifəsində izah etmişik.
Tez-tez verilən suallar
ASO pulludurmu?
Mağaza səhifəsini doldurmaq və dəyişmək pulsuzdur. Xərc işin özündədir: açar söz araşdırması, mətnlərin yazılması, ekran görüntülərinin dizaynı və tərcümə. Peşəkar ASO alətləri pulludur, amma kiçik tətbiq üçün mağazaların öz statistikası başlanğıcda kifayət edir.
ASO-nun nəticəsi nə vaxt görünür?
Mətn dəyişiklikləri mağazada bir neçə gün ərzində əks olunur, mövqelərin sabitləşməsi isə həftələr çəkir. Konversiyadakı dəyişiklik, məsələn, yeni ekran görüntülərinin təsiri daha tez görünür. Ona görə hər dəfə bir şeyi dəyişin və nəticəni ən azı iki-üç həftə ölçün.
Yükləmə satın almaq mövqeyi qaldırırmı?
Saxta yükləmələr və rəylər mağazaların qaydalarına ziddir və aşkar ediləndə tətbiq cəzalandırılır. Bundan əlavə, onlar real istifadəçi gətirmir: tətbiq yüklənir, amma istifadə olunmur. Real reklam isə həm yükləmə, həm də istifadəçi gətirir.
Tətbiqin adını sonradan dəyişmək olarmı?
Bəli, ad və digər mətnlər yeni versiya ilə dəyişdirilə bilər. Amma tez-tez dəyişmək məsləhət deyil: ad brendin tanınmasına təsir edir, mövqelər isə hər dəyişiklikdən sonra yenidən formalaşır. Adı düşünülmüş şəkildə və nadir hallarda dəyişin.
ASO ilə reklam bir-birini əvəz edirmi?
Xeyr, bir-birini tamamlayır. Reklam yükləmə gətirir, yükləmələr mövqeyi qaldırır, yaxşı mağaza səhifəsi isə reklamdan gələnlərin daha çoxunu yükləməyə çevirir. Yeni tətbiq üçün yalnız ASO adətən kifayət etmir, çünki ilk yükləmələr olmadan mövqe qalxmır.
ASO-nu kim etməlidir: proqramçı, yoxsa marketoloq?
ASO marketinq işidir, texniki yox. Açar sözləri, mətnləri və vizualları marketinq komandası hazırlayır; proqramçı isə onları mağazaya yükləyir və tətbiqin sabit işləməsini təmin edir. Ən yaxşı nəticə hər ikisi bir plan üzrə işləyəndə alınır.
Nəticə
ASO tətbiqin mağazada tapılması və yüklənməsi üçün görülən davamlı işdir: düzgün ad və açar sözlər, inandıran ikon və ekran görüntüləri, yüksək reytinq və sabit işləyən tətbiq. App Store və Google Play üçün səhifələri ayrıca hazırlayın, hər dəyişikliyi ölçün və ASO-nu reklamla birlikdə planlayın.
Tətbiqinizin mağaza səhifəsini və tanıtım planını müzakirə etmək istəyirsinizsə, pulsuz strategiya görüşü təyin edin və ya Advertol komandasına yazın.
Mənbələr
- Apple — App Store-da axtarış üçün optimallaşdırma
- Apple Ads — App Store axtarış statistikası (2022)
- App Store Connect Help — App information
- App Store Connect Help — App Store localizations
- Apple — Ratings, reviews, and responses
- Apple — Product page optimization
- Google Play Console Help — mağaza səhifəsinin sahələri və limitləri
- Google Play Console Help — mağaza səhifəsinin dilləri
- Google Play Console Help — metadata qaydaları
- Google Play Console Help — reytinq və rəylərlə bağlı qaydalar
- Google Play Console Help — reytinqin hesablanması
- Google Play Console Help — mağaza səhifəsi üzərində təcrübələr
- Android Developers — Android vitals
- Android Developers — In-app reviews
- AppTweak — App store conversion rate benchmarks, 18.05.2026