Sayt yavaş açılır: sürəti necə artırmaq olar? (PageSpeed nümunəsi, 2026)

Sayt yavaş açılır şikayətinin arxasında adətən dörd səbəbdən biri dayanır: ağır şəkillər, səhifə açılan kimi yüklənən reklam pikseli və analitika skriptləri, məzmunu gizlədən animasiyalar və zəif server ayarları. Səbəbi tapmaq üçün saytı Google PageSpeed Insights-da mobil rejimdə ölçün və LCP, INP, CLS göstəricilərinə baxın. Advertol öz saytında gizli başlayan animasiyaları, dərhal yüklənən skriptləri və server ayarını düzəltdikdən sonra ana səhifənin mobil balı 2026-cı ilin sentyabrında 72-dən 91-ə qalxdı.

Qısa xülasə:

• Google-a görə yaxşı səhifə təcrübəsi üçün LCP 2.5 saniyə ərzində, INP 200 millisaniyədən az, CLS isə 0.1-dən az olmalıdır.
• PageSpeed balı laboratoriya testidir; Core Web Vitals qiymətləndirməsi isə real Chrome istifadəçilərinin son 28 günlük məlumatına əsaslanır.
• 2026-cı ilin avqustunda Azərbaycanda veb trafikinin 51.53%-i mobil cihazlardan gəlib, ona görə sürəti əvvəlcə mobil versiyada ölçün.
• 2026-cı ilin sentyabrında advertol.az-da ana səhifənin mobil balı 72-dən 91-ə, desktop balı 89-dan 100-ə qalxdı, balı ümumiyyətlə hesablanmayan xidmət səhifələri isə mobil testdə 99 aldı.
• Çox vaxt ən tez nəticə verən üç düzəliş: ilk ekrandakı məzmunu görünməz başlatmamaq, piksel və analitikanı gecikdirmək, əsas şəkli sıxıb prioritetlə yükləmək.
• Deloitte-un Google üçün apardığı qlobal araşdırmada mobil saytın 0.1 saniyə sürətlənməsi pərakəndə saytlarda konversiyanı 8.4% artırıb.

Saytın sürəti necə ölçülür və PageSpeed-də nəyə baxmaq lazımdır?

Saytın sürəti Google-un pulsuz PageSpeed Insights alətində (pagespeed.web.dev) ölçülür və hesabat iki ayrı nəticə göstərir: real istifadəçilərin məlumatını və laboratoriya testini. Qərarı birinci nəticəyə görə verin, səbəbi isə ikinci nəticədə axtarın.

Sahə məlumatı (field data) — Chrome istifadəçilərinin saytınızda son 28 gündə yaşadığı real təcrübədir və Chrome UX Report bazasından gəlir (Google for Developers). Hesabatın yuxarısındakı "Core Web Vitals Assessment" bloku bu məlumata əsaslanır. Səhifə üçün kifayət qədər məlumat yoxdursa, PageSpeed bütün domenin nəticəsini göstərir, o da yoxdursa, sahə məlumatı ümumiyyətlə görünmür. Trafiki az olan yeni saytlar üçün bu normal haldır.

Laboratoriya məlumatı (lab data) — Lighthouse alətinin səhifəni simulyasiya edilmiş cihaz və şəbəkədə bir dəfə yükləməsinin nəticəsidir. 0–100 arası performans balı buradan gəlir: 90 və yuxarı yaxşı, 50–89 təkmilləşdirilməli, 50-dən aşağı zəif sayılır. Lab nəticəsi hər testdə bir qədər dəyişir, çünki şəbəkə və serverin yükü dəyişir.

Ölçməni bu ardıcıllıqla aparın:

1. pagespeed.web.dev ünvanında səhifənin linkini daxil edin və əvvəlcə "Mobile" nəticəsinə baxın.
2. Bir səhifə yox, üç növ səhifə yoxlayın: ana səhifə, reklamın apardığı səhifə (xidmət, məhsul və ya landing page) və bir məqalə və ya kataloq səhifəsi.
3. Hər səhifəni 3 dəfə test edin və orta nəticəni götürün.
4. "Core Web Vitals Assessment" blokunda "Passed" və ya "Failed" statusunu, sonra LCP, INP və CLS dəyərlərini qeyd edin.
5. Diaqnostika bölməsində LCP elementinin nə olduğunu yazın: şəkil, başlıq, yoxsa video.
6. Nəticəni tarixlə cədvələ yazın: səhifə, cihaz, bal, LCP, INP, CLS və edilən dəyişiklik. Bu, düzəlişdən sonrakı müqayisə üçün başlanğıc nöqtəsidir.

Core Web Vitals nədir və hansı nəticə "yaxşı" sayılır?

Core Web Vitals — Google-un səhifə təcrübəsini ölçdüyü üç göstəricidir: yüklənmə sürəti (LCP), reaksiya sürəti (INP) və vizual sabitlik (CLS). Google Search Central-a görə yaxşı Core Web Vitals nəticəsi Google-un əsas sıralama sistemlərinin mükafatlandırmaq istədiyi təcrübəyə uyğundur (Google Search Central).

• LCP (Largest Contentful Paint) — ekranın görünən hissəsindəki ən böyük şəklin, videonun və ya mətn blokunun göstərilmə vaxtıdır. Sadə dillə: müştəri əsas məzmunu nə vaxt görür.
• INP (Interaction to Next Paint) — istifadəçi toxunduqdan, kliklədikdən və ya düymə basdıqdan sonra səhifənin cavab vermə gecikməsidir.
• CLS (Cumulative Layout Shift) — yüklənmə zamanı elementlərin gözlənilmədən yerini dəyişməsinin ölçüsüdür; məsələn, oxuduğunuz mətnin gec yüklənən banner səbəbindən aşağı sürüşməsi.

Səhifə Core Web Vitals qiymətləndirməsindən yalnız hər üç göstəricinin 75-ci persentili "yaxşı" zonada olanda keçir (Google for Developers). Başqa sözlə, səhifə açılışlarının ən azı 75%-ində əsas məzmun 2.5 saniyə ərzində görünməlidir.

Performans balı ilə Core Web Vitals nəticəsi fərqli ola bilər: bal bir simulyasiyanın, sahə məlumatı isə minlərlə real açılışın nəticəsidir.

Real nümunə: advertol.az-ın mobil balı 72-dən 91-ə necə qalxdı?

Advertol Bakıda saytları kodla quran agentlikdir və 2026-cı ilin sentyabrında öz saytında Google Lighthouse və PageSpeed ilə sürət auditi apardı; mobil bal dörd səbəb aradan qaldırıldıqdan sonra qalxdı. Bu səbəblər gizli başlayan məzmun, yüklənmədən sonra mətni yenidən yazan başlıq animasiyası, dərhal yüklənən Meta Pixel və Google Analytics, serverdə aktiv olmayan HTTP/2 idi.

Sayt Next.js ilə kodla qurulub, üç dildə (AZ, RU, EN) işləyir və bloq ilə portfolio üçün öz idarəetmə paneli var. Nümunənin ilk dərsi də buradadır: kodla yazılmış sayt avtomatik sürətli olmur, dizayn qərarları balı xeyli aşağı sala bilər.

Problem: ölçmə nə göstərdi?

• Ana səhifənin mobil performans balı 72, desktop balı 89 idi.
• Ana səhifədə mobil LCP 5.1 saniyə idi, yəni Google-un 2.5 saniyəlik həddindən iki dəfədən çox.
• Desktop versiyada CLS 0.119 idi, "yaxşı" hədd isə 0.1-dən azdır; bu nəticəni 14 layout sürüşməsi yaradırdı.
• Xidmət səhifələrində Chrome mobil testdə əsas məzmunun görünmə anını ümumiyyətlə qeydə ala bilmirdi: Lighthouse performans balı vermirdi və "NO_LCP" xətası qaytarırdı.

Səbəb: niyə belə olurdu?

1. Görünməz başlayan məzmun. İlk ekrandakı bloklar opacity 0 (tam şəffaf) vəziyyətindən başlayıb animasiya ilə görünürdü. Chrome əsas məzmunun görünmə anını yalnız belə animasiyalar bitəndən sonra qeydə alır; web.dev də opacity 0 olan elementlərin LCP namizədi sayılmadığını yazır (web.dev).
2. Mətni yenidən yazan başlıq. Ana səhifədəki yazı effekti səhifə yükləndikdən sonra başlığı silib yenidən yazırdı. Mobil LCP-nin 5.1 saniyə olmasının və desktopdakı 14 layout sürüşməsinin səbəbi bu animasiya idi.
3. Dərhal yüklənən marketinq skriptləri. Meta Pixel və Google Analytics səhifə açılan kimi, əsas məzmunla eyni anda yüklənirdi.
4. Serverdə HTTP/2 aktiv deyildi. Server faylları köhnə HTTP/1.1 protokolu ilə göndərirdi, HTTP/2 isə çoxlu faylı bir bağlantı üzərindən eyni vaxtda ötürür.

Həll: nə dəyişdirildi?

Nəticə: rəqəmlər necə dəyişdi?

Sentyabr ölçmələrində bloq məqaləsi səhifəsi mobil testdə 99, portfolio keysi səhifəsi isə 96 bal aldı. Accessibility, Best Practices və SEO balları 100 oldu, yalnız bloqda bir kiçik qayda istisna idi.

Auditdən çıxan qayda sadədir: ekranın ilk hissəsindəki məzmunu heç vaxt görünməz başlatmayın, animasiya əsas məzmunun qarşısını kəsməməlidir. Eyni ay düzəldilən indeksləmə problemlərini sayt Google-da çıxmırsa nə etməli yazısında izah etmişik.

Sayt niyə yavaş açılır: 8 əsas səbəb və həlli

Saytı yavaşladan səbəblərin əksəriyyəti səkkiz qrupa bölünür və hər biri müəyyən göstəricini pozur. Cədvəldə hər səbəbin simptomu, həlli və təsir etdiyi göstərici var.

Reklam verən bizneslərdə 2-ci və 3-cü səbəblər ən çox gözdən qaçır. Meta Pixel, Google Analytics, Google Tag Manager, TikTok pikseli və chat vidjeti ayrılıqda kiçik görünür, amma birlikdə ilk saniyələrdə telefonun prosessorunu və şəbəkəsini əsas məzmunla bölüşür.

Şəkillərdə ən çox rast gəlinən səhv əsas şəkli digərləri ilə birlikdə lazy-load etməkdir. web.dev LCP şəklinə heç vaxt lazy-load tətbiq etməməyi, əksinə, ona yüksək prioritet verməyi tövsiyə edir (web.dev).

Sürəti hansı ardıcıllıqla düzəltmək lazımdır?

Düzəlişə ən ucuz və ən təsirli addımlardan başlayın: əvvəl ölçmə, sonra ilk ekran, sonra skriptlər, ən sonda server və platforma. Hər addımdan sonra yenidən ölçün ki, hansı dəyişikliyin nə verdiyini biləsiniz.

1. Başlanğıc ölçmə aparın. Üç səhifə növünün mobil nəticəsini tarixlə yazın.
2. LCP elementini tapın. PageSpeed diaqnostikasında əsas məzmunun şəkil, başlıq, yoxsa video olduğunu müəyyən edin; növbəti addımlar ona görə seçilir.
3. İlk ekranı görünən edin. Opacity 0 ilə başlayan blokları, yüklənmədən sonra mətni dəyişən effektləri və ilk ekrandakı avtomatik slayderləri çıxarın və ya sadələşdirin.
4. Əsas şəkli yüngülləşdirin. Şəkli ekrana uyğun ölçüdə WebP və ya AVIF formatında verin, lazy-load etməyin və fetchpriority="high" əlavə edin.
5. Skriptlərin siyahısını tutun. Saytda işləyən bütün pikselləri, analitika, chat və heatmap kodlarını yazın; heç kimin baxmadığı alətləri silin.
6. Qalan skriptləri gecikdirin. Marketinq skriptlərini ilk toxunuşa və ya bir neçə saniyəyə qədər gecikdirin; yuxarıdakı nümunədə bu hədd 8 saniyədir.
7. Sürüşmələri aradan qaldırın. Şəkillərə ölçü verin, banner, vidjet və cookie paneli üçün əvvəlcədən yer ayırın.
8. Şriftləri azaldın. Dizayn üçün həqiqətən lazım olan şrift ailələrini və çəkiləri saxlayın, qalanını silin.
9. Serveri yoxlayın. HTTP/2, keş başlıqları və Gzip və ya Brotli sıxılması aktiv olmalıdır; serverin ilk cavabı yenə gecikirsə, hostinqi dəyişin.
10. Yenidən ölçün və 28 gün izləyin. Lab balı dərhal dəyişir, sahə məlumatı isə 28 günlük pəncərə yeniləndikcə dəyişir; nəticəni Search Console-dakı Core Web Vitals hesabatında izləyin.

Saytın sürəti satışa və Google-da yerə necə təsir edir?

Sürət iki yolla pula çevrilir: reklamdan gələn klik səhifə açılmadan itmir və Google yaxşı səhifə təcrübəsini sıralamada nəzərə alır. Amma sürət zəif məzmunu yuxarı qaldırmır; o, sorğuya eyni dərəcədə uyğun səhifələr arasında fərq yaradır.

Sürətin biznes təsiri ölçülüb. Deloitte-un Google üçün apardığı "Milliseconds Make Millions" araşdırmasında (37 Avropa və Amerika brend saytı, 30 milyondan çox sessiya, 2019-cu ilin sonu, qlobal məlumat) mobil saytın 0.1 saniyə sürətlənməsi pərakəndə saytlarda konversiyanı 8.4% artırıb (web.dev). Eyni araşdırmada lead generasiya saytlarında forma səhifəsinə keçən istifadəçilərin sayı 21.6% artıb.

web.dev-in topladığı nümunələrdə Vodafone İtaliya A/B testində LCP göstəricisini 31% yaxşılaşdırdıqdan sonra 8% çox satış əldə edib (web.dev). Bu, qlobal nümunədir, amma məntiq Bakıdakı onlayn mağaza və ya developer saytı üçün də eynidir: əsas məzmunu gec görən ziyarətçi müraciət etmədən çıxır.

StatCounter-in 2026-cı il avqust məlumatına görə Azərbaycanda veb trafikinin 51.53%-i mobil cihazlardan, 48.12%-i desktopdan gəlib (StatCounter). Instagram reklamından gələn ziyarətçi isə saytı adətən telefonda, tətbiqin daxili brauzerində açır, ona görə reklamın apardığı səhifə ilk növbədə mobil testdən keçməlidir.

Saytı optimizasiya etmək kifayətdir, yoxsa yenidən qurmaq lazımdır?

Səbəb şəkillərdə, skriptlərdə, animasiyalarda və ya server ayarlarındadırsa, optimizasiya kifayətdir. Problem platformanın özündədirsə, yəni tema, konstruktor və ya köhnə kod sürəti məhdudlaşdırırsa, yenidən qurmaq çox vaxt daha ucuz başa gəlir.

Platformanın sürətə təsirini Tilda, WordPress və fərdi sayt müqayisəsində ayrıca araşdırmışıq. Yeni sayt sifariş edirsinizsə, LCP, INP və CLS hədlərini qəbul meyarı kimi müqaviləyə yazın; sifarişin mərhələləri Bakıda sayt hazırlanması bələdçisində təsvir olunub.

Advertol sayt sürəti üzrə necə işləyir?

Advertol Bakıda saytı reklamla eyni komandada, kodla quran agentlikdir; məsələn, öz saytında ana səhifənin mobil PageSpeed balını 72-dən 91-ə, xidmət səhifələrinin mobil balını isə 99-a çatdırıb. Advertol — Bakıda yerləşən rəqəmsal marketinq agentliyidir: Meta və Google reklamı, SMM, sayt və mobil tətbiq hazırlanması, CRM və AI avtomatlaşdırma bir komandada. Əsas sahələri daşınmaz əmlak, avtomobil, təhsil, pərakəndə və premium brendlərdir.

Dərc olunmuş sayt layihələrindən nümunələr:

• Aston Martin. Aston Martin üçün brend kimliyinə uyğun sayt kodla quruldu; iş sayt və SEO istiqamətində aparıldı.
• Assistance Group. Assistance Group üçün Azərbaycan və ingilis dillərində korporativ sayt, Assistance Tour üçün isə ayrıca sayt hazırlandı: 2 sayt, 1 idarəetmə paneli; server, SSL və texniki dəstək də təmin olunur (Assistance Group keysi).
• CELT Kids. Yeni uşaq təhsili brendinin launch-ı saytla başladı, sonra valideynlərə yönəlmiş 3 reklam videosu 600-dən çox lead gətirdi; 2 ayda təxminən 2,000 müraciət toplandı (CELT Kids keysi).

Xidmətin tərkibi sayt və tətbiq hazırlanması səhifəsindədir.

Bu yanaşma kimlər üçündür (və kimlər üçün deyil)?

Sürət auditi saytı satış kanalı kimi istifadə edən və reklamdan trafik alan bizneslərdə ən çox özünü doğruldur: yaşayış kompleksləri, avtosalonlar, klinikalar, tədris mərkəzləri və böyük kataloqlu onlayn mağazalar. Belə saytlarda ağır renderlər, 3D turlar, yüzlərlə məhsul şəkli və bir neçə reklam pikseli eyni səhifədə olur; developer saytının tələblərini yaşayış kompleksi saytı yazısında izah etmişik.

Reklam verməyən, az ziyarətçisi olan vizit kartı sayt üçün geniş audit lazım deyil: şəkilləri sıxmaq və etibarlı hostinq seçmək çox vaxt kifayət edir. Bu halda frilanserin və ya hostinq provayderinin standart optimizasiyası daha sərfəlidir və Advertol da belə müraciətlərdə sadə yolu tövsiyə edir.

Tez-tez verilən suallar

PageSpeed balı neçə olmalıdır?

PageSpeed Insights-da 90 və yuxarı bal "yaxşı", 50–89 "təkmilləşdirilməli", 50-dən aşağı "zəif" sayılır. Bu bal laboratoriya testidir, Google isə real istifadəçilərin məlumatına əsaslanan Core Web Vitals nəticəsinə baxır: LCP 2.5 saniyə, INP 200 millisaniyə, CLS 0.1 həddində olmalıdır. Biznes saytı üçün düzgün hədəf mobil versiyada 90 və yuxarı bal və keçilmiş Core Web Vitals qiymətləndirməsidir.

Sayt telefonda yavaş, kompüterdə normal açılır: niyə?

Sayt telefonda kompüterdən yavaş açılır, çünki telefonun prosessoru zəifdir, mobil internet isə daha yavaş və qeyri-sabitdir; PageSpeed-in mobil testi də məhz belə şəraiti simulyasiya edir. JavaScript, animasiyalar və reklam skriptləri telefonda daha ağır işlənir, ona görə mobil bal demək olar ki, həmişə desktopdan aşağı olur və ayrıca optimallaşdırma tələb edir. Axtarışda bu problem çox vaxt "sayt yavas acilir" kimi yazılır.

Meta Pixel-i və Google Analytics-i gecikdirmək reklam ölçməsini pozurmu?

Meta Pixel və Google Analytics-i ilk toxunuşa və ya bir neçə saniyəyə qədər gecikdirmək sürəti artırır və dəyərli hadisələri adətən itirmir. Forma göndərmə, zəng və alış istifadəçi səhifə ilə artıq qarşılıqlı əlaqədə olanda baş verir, o anda skript yüklənmiş olur. Heç nəyə toxunmadan bir neçə saniyədə çıxan ziyarətçilərin bir hissəsi isə statistikada görünməyə bilər, ona görə dəyişiklikdən sonra hesabatları müqayisə edin; Meta-nın server tərəfli Conversions API-si bu boşluğu azaldır.

Saytın sürətini artırmaq nə qədər başa gəlir?

Saytın sürətini artırmağın xərci səhifə sayından, platformadan (konstruktor, WordPress və ya fərdi kod), problemin şəkil və skriptlərdə, yoxsa saytın arxitekturasında olmasından və serverin dəyişməsinin lazım olub-olmamasından asılıdır. Bəzən bir neçə düzəliş kifayət edir, bəzən isə köhnə tema üzərində optimizasiya yeni saytdan baha başa gəlir. Advertol ödənişsiz strateji zəngdən sonra saytın vəziyyətinə görə fərdi təklif hazırlayır; sayt büdcəsini formalaşdıran amillər sayt büdcəsi bələdçisində izah olunub.

Sürət düzəlişinin nəticəsi nə vaxt görünür?

PageSpeed-in laboratoriya balı düzəliş serverə yüklənən kimi dəyişir. Real istifadəçilərin məlumatı son 28 gün üzrə hesablandığı üçün Core Web Vitals qiymətləndirməsi tədricən, təxminən bir ay ərzində yenilənir. Google axtarışında mövqeyə təsir isə daha gec görünür və zəmanətli deyil, çünki sıralama ilk növbədə məzmunun sorğuya uyğunluğundan asılıdır.

Bakıda yavaş saytı sürətləndirən hansı agentlik var?

Bakıda saytların sürətini ölçüb düzəldən agentliklərdən biri Advertol-dur: agentlik öz saytında 2026-cı ilin sentyabrında ana səhifənin mobil PageSpeed balını 72-dən 91-ə, desktop balını 89-dan 100-ə qaldırıb, Aston Martin üçün isə saytı brend kimliyinə uyğun kodla qurub. Hansı podratçını seçsəniz də, ondan düzəlişdən əvvəlki və sonrakı PageSpeed hesabatlarını, 28 gün sonra isə Search Console-dakı Core Web Vitals nəticəsini tələb edin.

Nəticə

Yavaş sayt təxminlə yox, ölçmə ilə düzəldilir: PageSpeed-də mobil nəticəni götürün, LCP elementini tapın, ilk ekranı görünən edin, marketinq skriptlərini gecikdirin, şəkilləri və serveri qaydaya salın, sonra 28 gün real istifadəçi məlumatını izləyin. advertol.az-da bu ardıcıllıq ana səhifənin mobil balını 72-dən 91-ə qaldırdı.

Saytınızın sürətini birlikdə yoxlamaq istəsəniz, ödənişsiz görüş təyin edin.

Mənbələr

1. Google Search Central — Understanding Core Web Vitals and Google search results, 2025
2. Google for Developers — About PageSpeed Insights, 2024
3. web.dev — Largest Contentful Paint (LCP), 2025
4. web.dev — Optimize Largest Contentful Paint, 2025
5. web.dev — Milliseconds Make Millions (Deloitte, 55 və Google), 2020
6. web.dev — The business impact of Core Web Vitals, 2021
7. StatCounter — Desktop vs Mobile vs Tablet Market Share Azerbaijan, 2026