Domen nədir və necə alınır? .az domen qeydiyyatı və qiyməti (2026)

Domen saytınızın internetdəki ünvanıdır: brauzerə yazılan ad, məsələn, numune.az. Domen satın alınmır, müəyyən müddətə, adətən bir illiyə qeydiyyatdan keçirilir və hər il uzadılır. Azərbaycanda biznes üçün əsas seçim .az və .com zonalarıdır; hansını seçsəniz də, domen mütləq sizin adınıza qeydiyyatdan keçməlidir.

Qısa xülasə:

• Domen ünvandır, hostinq saytın saxlandığı yerdir, sayt isə məzmunun özüdür: üçü ayrı şeylərdir və ayrı-ayrı ödənilir.
• Domen qeydiyyatı icarəyə bənzəyir: müddət bitəndə uzadılmasa, ad əldən çıxa və başqasına keçə bilər.
• Yerli auditoriya üçün .az, beynəlxalq auditoriya üçün .com daha uyğundur; imkan varsa, hər ikisini götürün.
• Yaxşı domen adı qısa, yadda qalan və telefonda deyiləndə səhv yazılmayan addır.
• Domenin qeydiyyat sahibi (registrant) siz olmalısınız: podratçının adına alınmış domen faktiki olaraq onundur.

Domen nədir və nə üçün lazımdır?

Domen saytın insanların yadda saxlaya bildiyi ünvanıdır. İnternetdə hər saytın əslində rəqəmlərdən ibarət ünvanı (IP ünvanı) var, amma heç kim 203.0.113.10 kimi rəqəmləri yadda saxlamaq istəmir. Domen bu rəqəmlərin əvəzinə işlədilən addır.

Üç anlayışı ayırmaq vacibdir:

Domen təkcə sayt üçün deyil. Ona bağlı şirkət e-poçtu (məsələn, info@numune.az) müştəridə pulsuz poçt ünvanından daha çox etibar yaradır, reklam hesablarında və ödəniş sistemlərində isə domenin sizə məxsus olduğunu təsdiqləmək tələb olunur. Hostinqin nə olduğunu və necə seçildiyini hosting nədir yazısında ayrıca izah etmişik.

Domen adı hansı hissələrdən ibarətdir?

Domen adı nöqtə ilə ayrılan hissələrdən ibarətdir və sağdan sola oxunur. blog.numune.az ünvanını götürək:

Alt domenlər üçün əlavə ödəniş yoxdur: numune.az sizindirsə, blog.numune.az, shop.numune.az kimi istənilən sayda alt domen yarada bilərsiniz.

.az, yoxsa .com: hansı domen zonasını seçməli?

Müştəriləriniz Azərbaycandadırsa, .az daha uyğun seçimdir; xaricə satırsınızsa və ya beynəlxalq brend qurursunuzsa, .com. Seçim Google-dakı görünməyə də təsir edir: Google ölkə domenlərini saytın hansı ölkəyə yönəldiyini anlamaq üçün siqnal kimi istifadə edir (Google Search Central).

Praktik məsləhət: əsas domeni seçin, ikinci zonanı isə ehtiyat kimi qeydiyyatdan keçirib əsas sayta yönləndirin. Bu, brendinizin adını başqasının götürməsinin qarşısını alır və ildə kiçik bir xərcə başa gəlir.

Yaxşı domen adı necə seçilir?

Yaxşı domen adı telefonda bir dəfə deyiləndə düzgün yazılan addır. Seçim üçün yeddi qayda:

1. Qısa saxlayın. İki-üç hecalı ad ideal, 15 simvoldan uzun ad risklidir.
2. Brend adından istifadə edin. Şirkətin adı ilə domen eyni olanda müştəri sizi axtarmadan tapır.
3. Defis və rəqəmdən qaçın. "numune-baku-2.az" kimi adlar şifahi deyiləndə səhv yazılır.
4. Azərbaycan hərflərini nəzərə alın. Adınızda ə, ş, ç, ö, ü, ğ, ı varsa, onun latın əlifbasında necə yazılacağını əvvəlcədən qərarlaşdırın (məsələn, "şəkər" üçün sheker və ya seker) və hər yerdə eyni variantı işlədin.
5. Oxunuşu yoxlayın. Adı bir neçə nəfərə şifahi deyin və yazmalarını istəyin. Fərqli yazırlarsa, ad uğursuzdur.
6. Başqasının brendinə oxşatmayın. Tanınmış ada bənzəyən domen hüquqi mübahisəyə səbəb ola bilər.
7. Sosial şəbəkələri də yoxlayın. Eyni ad Instagram və digər platformalarda boşdursa, brend bütün kanallarda eyni adla görünür.

Açar sözlərdən yığılmış uzun domen (məsələn, bakida-ucuz-temir-ustasi.az) çətin yadda qalır; qısa brend adı uzun müddətdə daha dəyərlidir.

.az domen necə alınır?

.az domeni qeydiyyatçı şirkət vasitəsilə onlayn alınır: ad seçilir, boş olduğu yoxlanılır, sahibin məlumatları daxil edilir və illik haqq ödənilir. Qaydaları Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 25 fevral tarixli 63 nömrəli qərarı ilə təsdiqlənmiş ".az" domen adlarının qeydiyyatı və istifadəsi Qaydaları müəyyən edir (whois.az). IANA-nın bazasında .az zonasının idarəçisi kimi Intrans (IntraNS) şirkəti, qeydiyyat xidmətlərinin ünvanı kimi isə whois.az göstərilir (IANA).

1. Adın boş olduğunu yoxlayın. Rəsmi sorğu ünvanı whois.az-dır: adı yazır, zonanı seçir və təhlükəsizlik kodunu daxil edirsiniz.
2. Qeydiyyatçını seçin. Reyestrin saytındakı akkreditə olunmuş qeydiyyatçılar siyahısında 2026-cı ilin oktyabrında iki şirkət göstərilir: online.az və smarthost.az (whois.az). Digər hostinq şirkətləri .az domenini vasitəçi kimi satır. Kimdən alsanız da, şərt eynidir: domen sizin adınıza qeydiyyatdan keçməlidir.
3. Sahibin məlumatlarını daxil edin. Qaydalara görə həm fiziki, həm də hüquqi şəxs müraciət edə bilər. Fiziki şəxsdən ad, soyad, ata adı, ünvan, əlaqə məlumatları və şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin seriya və nömrəsi istənilir. Fərdi sahibkar əlavə olaraq VÖEN, şirkət isə tam hüquqi adını, ünvanını, VÖEN-ini və rəhbərin məlumatlarını göstərir.
4. Müddəti seçin və ödəyin. Qaydalara görə qeydiyyat müddəti 1 ildən az, 10 ildən çox ola bilməz; qeydiyyatçının hansı müddətləri təklif etdiyini özündən soruşun.
5. Təsdiqi gözləyin. Müraciətə ən geci 3 iş günü ərzində baxılır.

Ad üçün texniki qaydalar da var: .az domen adı 3–63 simvoldan ibarət olmalı, yalnız latın hərflərindən, rəqəmlərdən və defisdən istifadə edilməlidir. Azərbaycan əlifbasının ə, ö, ü, ğ, ı, ç, ş hərfləri hazırda domen adında işlədilmir: Qaydalar buna yalnız dövlət dilində qeydiyyat tətbiq ediləcəyi halda icazə verir və belə qeydiyyatın başladığı barədə rəsmi məlumat yoxdur. Coğrafi adların, tanınmış şəxslərin və dövlət qurumlarının adlarının qeydiyyatına isə məhdudiyyət qoyulub.

Qaydalarda com.az, org.az, edu.az, info.az və net.az kimi 12 ikinci səviyyəli zona da sadalanır, amma praktikada demək olar ki, hamı birbaşa .az götürür: reyestrin 2026-cı ilin oktyabrına olan statistikasına görə 52 732 domendən 49 392-si birbaşa .az zonasındadır (whois.az).

Domen neçəyədir?

.az domeninin vahid rəsmi qiyməti açıq dərc olunmur: Qaydalara görə haqqı zonanın milli inzibatçısı müəyyən edir və onu Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi ilə razılaşdırır. 2026-cı ilin oktyabrında yerli satıcıların saytlarında .az domeninin ilk illik qeydiyyatı 40–45 AZN aralığında göstərilir (hostinq.az, azhosting.az).

.com üçün rəqəmlər böyük beynəlxalq qeydiyyatçıların 2026-cı ilin oktyabrındakı qiymətlərinə əsaslanır: məsələn, Namecheap-də ilk il 10.98 dollar, uzatma 18.48 dollar, Porkbun-da isə hər il 11.08 dollardır (Namecheap, Porkbun).

Qiymətə baxarkən üç şeyə diqqət edin:

• Uzatma qiyməti. Domen illərlə saxlanılır, ona görə ilk ilin endirimi yox, sonrakı illərin qiyməti vacibdir.
• Kimdən aldığınız. .az domenini xarici qeydiyyatçılardan almaq qat-qat baha başa gəlir: məsələn, Avropa qeydiyyatçısı Netim eyni zona üçün ildə 250 avro göstərir (Netim).
• Nəyin daxil olduğu. ƏDV, DNS idarəetməsi və domenin başqa şirkətə keçirilməsi haqqı qiymətə daxildirmi?

Kiçik biznes saytı üçün domen və hostinq birlikdə adətən ildə təxminən 50–150 AZN-ə başa gəlir; saytın qalan xərclərini sayt hazırlanması qiymətləri yazısında cədvəllə göstərmişik.

Domen kimin adına olmalıdır?

Domen şirkətin və ya sahibkarın öz adına qeydiyyatdan keçməlidir. Qeydiyyatda göstərilən sahibə registrant deyilir və hüquqi baxımdan domen onundur: saytı kim hazırlayıb, pulu kim ödəyib, bunun əhəmiyyəti yoxdur.

Ən çox rast gəlinən problem belədir: saytı hazırlayan şəxs domeni "rahatlıq üçün" öz adına alır. Əməkdaşlıq yaxşı gedəndə bu hiss olunmur. Münasibət pozulanda, frilanser əlçatmaz olanda və ya studiya bağlananda isə şirkət öz ünvanına nəzarəti itirir: saytı köçürə, e-poçtu bərpa edə, hətta domeni uzada bilmir.

Sahibliyi yoxlamaq üçün üç addım:

1. WHOIS-ə baxın. WHOIS domenin qeydiyyat məlumatlarını göstərən açıq sorğu xidmətidir. .az domenləri üçün rəsmi ünvan whois.az-dır, .com və digər beynəlxalq zonalar üçün isə lookup.icann.org. Sahibin adı açıq göstərilmirsə, domeni aldığınız şirkətdən onun kimin adına qeydiyyatda olduğunu yazılı təsdiqləməsini istəyin.
2. Hesaba girişi yoxlayın. Domenin alındığı şirkətdəki hesab sizin e-poçtunuza bağlıdırmı və parolu siz bilirsinizmi?
3. Ödəniş sənədini saxlayın. Qeydiyyat və uzatma ödənişləri sizin adınıza rəsmiləşdirilməlidir.

Domen başqasının adındadırsa, onu sizin adınıza keçirməsini yazılı tələb edin və bunu gecikdirməyin. Sahiblik bəndinin müqaviləyə necə yazıldığını sayt sifarişi: texniki tapşırıq və müqavilə yazısındakı nümunədə, ucuz təkliflərdə bu bəndin niyə tez-tez çatışmadığını isə ucuz sayt niyə baha başa gəlir yazısında göstərmişik.

Domenin müddəti bitəndə nə baş verir?

Domen vaxtında uzadılmasa, əvvəlcə sayt və domenə bağlı e-poçt işləmir, sonra isə ad boşalır və onu istənilən şəxs qeydiyyatdan keçirə bilir. Tanınan ünvanı itirmək həm müştəri, həm də Google-dakı mövqelər baxımından ağır itkidir.

Bunun qarşısını almaq üçün:

• Domeni bir neçə illik qeydiyyatdan keçirin və ya avtomatik uzatmanı aktiv edin.
• Xatırlatmaların sizin, mütəmadi oxuduğunuz e-poçta gəldiyinə əmin olun.
• Bitmə tarixini şirkətin təqviminə yazın və məsul şəxs təyin edin.

.az domenləri üçün ardıcıllıq Qaydalarda belə yazılıb: qeydiyyatçı müddətin bitməsinə ən azı 1 ay qalmış xəbərdarlıq göndərir; müddət bitəndə domenə texniki xidmət dayandırılır, yəni sayt və e-poçt işləmir; sonrakı 30 gün ərzində ödəniş edilməsə, qeydiyyat ləğv olunur.

Domen təkcə ödənişə görə dayandırılmır. 2026-cı ilin iyulunda qəbul edilmiş qanun dəyişikliyinə əsasən, .az zonasındakı saytın sahibi kibertəhlükəsizlik üzrə səlahiyyətli qurumun göstərişlərini yerinə yetirmədikdə bu, domenin qeydiyyatına xitam verilməsi və ya texniki xidmətin dayandırılması üçün əsas sayılır (qanunun mətni). Yəni saytın təhlükəsizliyinə baxmaq artıq domeni qorumağın da bir hissəsidir.

Domen sayta necə bağlanır?

Domen sayta DNS vasitəsilə bağlanır. DNS internetin "ünvan kitabçası"dır: domen adını saytın yerləşdiyi serverin rəqəmli ünvanına çevirir. Bağlantını adətən proqramçı və ya hostinq şirkəti qurur, amma məntiqi bilmək faydalıdır.

DNS-də dəyişiklik dərhal qüvvəyə minmir: yeni məlumatın bütün dünyada yayılması bir neçə saatdan bir-iki günə qədər çəkə bilər. Ona görə saytı yeni serverə köçürərkən köhnə serveri dərhal söndürməyin.

TXT qeydi ilə gündəlik işdə ən çox Google alətlərini qoşarkən rastlaşacaqsınız: məsələn, saytı Google Search Console-a əlavə edəndə sahibliyi məhz belə qeydlə təsdiqləyirsiniz.

Domeni başqa şirkətə və ya başqa sahibə keçirmək olarmı?

Domenin sahibini dəyişmək olar. .az üçün Qaydalar bunu belə tənzimləyir: sahiblik hazırkı sahibin yazılı müraciəti əsasında, yeni sahiblə yeni qeydiyyat müqaviləsi bağlanmaqla keçir. Podratçının adında qalmış domeni öz adınıza keçirmək üçün məhz bu yoldan istifadə olunur.

Qeydiyyatçını dəyişmək, yəni domeni bir şirkətdən digərinə keçirmək ayrı məsələdir. .com kimi beynəlxalq zonalarda bu, standart prosedurdur: hazırkı qeydiyyatçıdan köçürmə kodu alınır və yeni qeydiyyatçıya təqdim olunur. .az üçün isə rəsmi Qaydalarda müştərinin təşəbbüsü ilə belə köçürmənin ayrıca proseduru təsvir olunmayıb və satıcıların izahı fərqlidir. Ona görə bu sualı domeni aldığınız şirkətə əvvəlcədən və yazılı verin.

Domen alarkən ən çox edilən səhvlər hansılardır?

Səhvlərin çoxu qeydiyyat günü edilir və illər sonra üzə çıxır. Altı tipik hal:

1. Domen podratçının adına alınır. Ən bahalı səhv: ünvan sizin deyil.
2. Hesab işdən çıxan əməkdaşın e-poçtuna bağlı qalır. Parolu bərpa etmək mümkün olmur. Hesabı şirkətin ümumi ünvanına bağlayın.
3. Avtomatik uzatma söndürülüb. Bir il sonra sayt gözlənilmədən dayanır.
4. Yalnız bir zona götürülür. Oxşar adı başqa zonada rəqib və ya fırıldaqçı qeydiyyatdan keçirir.
5. Ad çətin yazılır. Müştəri ünvanı səhv yığır və saytı tapmır.
6. Domen və hostinq eyni şey sayılır. Biri uzadılır, o biri unudulur.

Advertol domen məsələsində necə işləyir?

Advertol-un sayt layihələrində domen və hostinq sifarişçinin adına rəsmiləşdirilir: komanda qeydiyyatda və DNS ayarlarında kömək edir, amma hesabın sahibi şirkətin özü qalır. Məsələn, Assistance Group layihəsində korporativ sayt assistance.az, turizm brendinin saytı isə ayrıca domendə işləyir və hər ikisi bir idarəetmə panelindən yenilənir.

Yeni sayt planlayırsınızsa, domen adını dizayndan əvvəl seçin: ad brendin, e-poçtun və reklamın əsasıdır. Advertol Bakıda yerləşən agentlikdir: sayt və mobil tətbiq hazırlanması, Meta və Google reklamı, SMM, CRM və AI avtomatlaşdırma bir komandada aparılır. Saytın növlərini və mərhələlərini sayt hazırlanması bələdçisində, iş qaydamızı isə sayt və tətbiq hazırlanması səhifəsində izah etmişik.

Tez-tez verilən suallar

Domen və hosting eyni şeydirmi?

Xeyr. Domen saytın ünvanıdır, hosting isə saytın fayllarının saxlandığı serverdir. Onlar ayrı xidmətlərdir, ayrı-ayrı ödənilir və fərqli şirkətlərdən alına bilər. Sayt üçün hər ikisi lazımdır.

Domeni birdəfəlik almaq olarmı?

Xeyr, domen əbədi satılmır: o, müəyyən müddətə qeydiyyatdan keçirilir və müddət bitməzdən əvvəl uzadılmalıdır. Uzatdığınız müddətcə ad sizdə qalır. Uzatma unudulsa, ad boşalır və başqası onu götürə bilər.

.az domen neçəyədir?

Vahid rəsmi qiymət açıq dərc olunmur. 2026-cı ilin oktyabrında yerli satıcıların saytlarında .az domeninin ilk illik qeydiyyatı təxminən 40–45 AZN göstərilir, uzatma qiyməti isə satıcıya görə fərqlənir. Müqayisə üçün, .com domeni böyük beynəlxalq qeydiyyatçılarda ilk il üçün təxminən 11–15 dollardır.

Fiziki şəxs .az domen ala bilərmi?

Bəli. Qaydalara görə .az domeni üçün həm fiziki, həm də hüquqi şəxs müraciət edə bilər. Fiziki şəxsdən şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin məlumatları, fərdi sahibkar və şirkətdən isə əlavə olaraq VÖEN tələb olunur.

.az domen adında ə, ö, ü, ş kimi hərflərdən istifadə etmək olarmı?

Hazırda yox. .az domen adında yalnız latın hərfləri, rəqəmlər və defis işlədilir, ad 3–63 simvol olmalıdır. Qaydalar Azərbaycan hərflərinə yalnız dövlət dilində qeydiyyat tətbiq ediləcəyi halda icazə verir və belə qeydiyyatın başladığı barədə rəsmi məlumat yoxdur.

Domen adını sonradan dəyişmək olarmı?

Texniki cəhətdən olar, amma baha başa gəlir: köhnə ünvanlar yenilərinə yönləndirilməli, reklam, çap materialları və e-poçt ünvanları dəyişdirilməlidir. Google-dakı mövqelərin yeni ünvana keçməsi də vaxt aparır. Ona görə adı əvvəlcədən diqqətlə seçmək daha sərfəlidir.

Domeni özüm almalıyam, yoxsa sayt hazırlayan şirkət?

Hər iki variant mümkündür, şərt birdir: qeydiyyat sahibi siz olmalısınız. Texniki hissədə çətinlik çəkirsinizsə, podratçı qeydiyyatı sizin adınıza və sizin e-poçtunuzla apara bilər. Qeydiyyatdan sonra hesaba girişi və WHOIS-də göstərilən sahibi özünüz yoxlayın.

Nəticə

Domen biznesinizin internetdəki ünvanıdır və o, saytdan da uzunömürlü aktivdir: saytı dəfələrlə yeniləyə bilərsiniz, ünvan isə eyni qalır. Qısa və yadda qalan ad seçin, auditoriyanıza uyğun zonanı götürün, domeni öz adınıza qeydiyyatdan keçirin və avtomatik uzatmanı aktiv edin.

Domen, hostinq və sayt layihənizi əvvəldən düzgün qurmaq istəyirsinizsə, pulsuz strategiya görüşü təyin edin və ya Advertol komandasına yazın.

Mənbələr

• Google Search Central — Managing multi-regional and multilingual sites
• whois.az — ".az" domen adlarının qeydiyyatı və istifadəsi Qaydaları (Nazirlər Kabinetinin 25.02.2019 tarixli 63 nömrəli qərarı)
• whois.az — Akkreditə olunmuş qeydiyyatçılar
• whois.az — .az domenlərinin statistikası
• IANA — .az domeninin idarəçisi haqqında məlumat
• "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" Qanunda dəyişiklik, 14.07.2026
• hostinq.az — domen qiymətləri
• azhosting.az — domen qiymətləri
• Namecheap — .com qiymətləri
• Porkbun — .com qiymətləri
• Netim — .az domeni
• ICANN — Registration data lookup