Azerbaycan'da sağlık reklamı kuralları, klinik reklamlarını iki düzeyde etkiler: devletin koyduğu gereklilikler ve reklam platformunun politikası. Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin (State Service for Antimonopoly and Consumer Market Control) 2023 tarihli açıklamasına göre reçeteli ilaçların, Sağlık Bakanlığı (Ministry of Health) tarafından onaylanmamış tıbbi ekipmanın ve gebeliğin yapay olarak sonlandırılması ile yapay döllenmeye yönelik tıbbi hizmetlerin reklamı yasaktır (competition.gov.az). Meta ise kozmetik işlem reklamlarının yalnızca 18 yaş ve üzerindeki kişilere gösterilmesine izin verir (Meta). Bakü'de klinik açan veya işleten Türk yatırımcılar için bu rehber, Azerbaycan'daki kuralları ve Meta politikalarını tek yerde toplar.
Not: bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Belirli bir kampanya için bir avukata veya Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'ne danışın.
Kısaca:
- Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin 2023 tarihli açıklamasına göre, lisansa tabi bir faaliyetin reklamında lisans ve sertifika numarası, veriliş tarihi ve belgeyi veren kurumun adı belirtilmelidir (competition.gov.az).
- Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'ne göre reklam mevzuatının ihlali, İdari Suçlar Kanunu'nun (Code of Administrative Offences) 428.10. maddesi uyarınca para cezası gerektirir: görevliler için 300–500 manat, tüzel kişiler için 1,000–2,000 manat (competition.gov.az).
- Meta'nın 22 Temmuz 2026'da güncellenen Health and Wellness (Sağlık ve Esenlik) politikasına göre, genel kozmetik işlemlere ait öncesi-sonrası görsellere yalnızca 18+ hedeflemeyle izin verilir (Meta).
- Meta'nın Personal Attributes (Kişisel Özellikler) politikası, okuyucunun sağlığı hakkında bir şey ileri süren veya ima eden reklamları yasaklar (Meta).
- Meta'nın potansiyel müşteri formlarında (lead form) rahatsızlıklar, tedaviler veya ilaç yan etkileri gibi sağlık bilgileri sorulamaz (Meta).
Azerbaycan'da hangi tıbbi ürün ve hizmetlerin reklamı yasak?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin 11 Ağustos 2023'te yayımladığı açıklamaya göre, şu tıbbi ürün ve hizmetlerin reklamı yasaktır (competition.gov.az):
- doktor reçetesiyle verilen ilaçlar;
- kullanımı Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmamış tıbbi ekipman;
- gebeliğin yapay olarak sonlandırılmasına yönelik tıbbi hizmetler;
- yapay döllenmeye yönelik tıbbi hizmetler.
Bir klinik için bundan üç pratik sonuç çıkar. Tedavide kullanılan reçeteli bir ilacı reklamın konusu yapmayın. Reklamda yeni bir lazer, tarayıcı veya başka bir tıbbi cihaz gösteriliyorsa, kullanımının Sağlık Bakanlığı tarafından onaylandığını önceden kontrol edin. Üreme sağlığı alanında çalışan bir klinik, yapay döllenme veya gebelik sonlandırma hizmetlerini reklam kampanyalarına dahil etmemelidir.
Bu liste kanunun tam metni değil, düzenleyici kurumun açıklamasıdır; kampanyanız bu konulara yaklaşıyorsa metni bir avukata kontrol ettirin.
Klinik reklamında lisans bilgileri nasıl yer almalı?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'ne göre, lisansa tabi bir faaliyetin reklamı yapılırken lisans bilgileri reklamın kendisinde yer almalıdır. Açıklama bu gerekliliği şöyle ifade eder: "reklamda lisans ve sertifika numarası, veriliş tarihi ve belgeyi veren kurum belirtilmelidir" (Azerbaycan Türkçesinden bizim çevirimiz) (competition.gov.az).
Kliniğinizin faaliyetinin lisansa tabi olup olmadığını ve hangi belgenin bilgilerinin gösterilmesi gerektiğini avukatınızla kontrol edin. Gereklilik geçerliyse bilgileri tek bir standart satır olarak hazırlayın ve her formatta kullanın: Meta ve Google reklamlarının metninde veya görselinde, videoların son karesinde, web sitesinin alt bilgisinde (footer) ve basılı materyallerde. Bilgileri yalnızca Instagram biyografisinde tutmak risklidir, çünkü açıklamadaki gereklilik reklamın kendisine atıfta bulunur.
Sağlık reklamı kurallarını ihlal etmenin cezası nedir?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'ne göre reklam mevzuatının ihlali, İdari Suçlar Kanunu'nun 428.10. maddesi uyarınca para cezası gerektirir: görevliler için 300–500 manat, tüzel kişiler için 1,000–2,000 manat (competition.gov.az).
Aynı açıklamaya göre tüketiciler Servis'e web sitesi üzerinden, office@competition.gov.az adresinden veya 195-1 yardım hattından şikâyette bulunabilir.
Meta'ya göre reklam kurallarının ihlali; bir işletme portföyüne, reklam hesabına veya sayfaya kısıtlama getirilmesine yol açabilir ve bu kısıtlamalar günlük harcama limitinden reklam verme imkânının tamamen kaybedilmesine kadar uzanır (Meta). Engellenen bir hesabın nasıl geri alınacağını Meta reklam hesabı engellendi rehberimizde anlatıyoruz.
Meta, klinik reklamlarında öncesi-sonrası fotoğraflara izin veriyor mu?
Evet, bir koşulla. Meta'nın 22 Temmuz 2026'da güncellenen Health and Wellness politikasına göre kozmetik ürün, işlem ve ameliyat reklamları en az 18 yaşındaki kişilere hedeflenmelidir; bu koşulla, genel kozmetik işlemlerde öncesi-sonrası dönüşümü gösteren görsellere izin verilir (Meta).
Politikanın adını verdiği işlemler arasında dermal dolgular, enjeksiyonlu uygulamalar, kimyasal peeling, lazer uygulamaları ve rinoplasti bulunur. Meta, diş beyazlatma ürünleri gibi dental ürünleri 18+ şartından muaf tutar. Lamina (veneer) ve estetik diş hekimliği politikada ayrıca anılmaz; önerimiz, bu hizmetleri kozmetik işlem olarak ele almanız ve 18+ kitleye hedeflemenizdir.
Aynı politika şunları yasaklar:
- kozmetik işlem reklamlarında, birinin görünüşünü, vücut bölgelerini veya hijyenini hedef alan olumsuz ifadeler ve sorular;
- sağlık bağlamında, sansasyonel dil ve çekince belirtmeden belirli bir sürede belirli bir sonuç vaadi.
Azerbaycan mevzuatının öncesi-sonrası fotoğraflar konusundaki tutumunu doğrulanmış bir kaynaktan teyit edemiyoruz; bunu bir avukatla kontrol edin. Gerçek bir hastanın fotoğraflarını yalnızca yazılı onayıyla kullanın.
Reklam veya potansiyel müşteri formu, hastanın sağlığı hakkında neyi söyleyemez ve soramaz?
Reklam okuyucunun sağlık durumunu ileri süremez veya ima edemez; potansiyel müşteri formu da sağlık bilgisi isteyemez. Meta'nın Personal Attributes politikası; fiziksel ve ruhsal sağlık, yaş ve finansal durum dahil kişisel özellikleri ileri süren veya ima eden reklamları yasaklar (Meta). Meta'nın kendi örneğinde, yeni bir diyabet tedavisini duyuran reklama izin verilir; okuyucuya diyabeti olup olmadığını soran reklama ise verilmez.
Diş hekimliğinde fark şöyle görünür:
- Riskli: "Dişiniz mi ağrıyor?" Daha güvenli: "Acil diş randevusu: bugün için yerinizi ayırtın."
- Riskli: "Eksik dişleriniz sizi utandırıyor mu?" Daha güvenli: "Diş implantı: aşamaları diş hekiminden öğrenin."
Meta'nın kurallarına göre potansiyel müşteri formu mevcut veya geçmiş rahatsızlıkları, tedavileri ya da ilaç yan etkilerini soramaz (Meta). Formu ad, telefon numarası, hizmet seçimi ve tercih edilen saatle sınırlı tutun.
Ölçümleme de bundan etkilenir. Meta bir web sitesine Health and wellness (Sağlık ve esenlik) gibi bir veri kaynağı kategorisi atayabilir; bu kategori veri paylaşımını kısıtlar ve kategoriyi kendiniz değiştiremezsiniz, yalnızca inceleme talep edebilirsiniz (Meta). Site temel kurulum (core setup) kapsamına girerse Meta, URL'de alan adından sonra gelen her şeyi ve tüm özel parametreleri siler; bu nedenle URL'ye dayalı kitleler ve dönüşümler çalışmayı durdurabilir (Meta). Önerimiz: olaylara nötr adlar verin ("Danışma randevusu alındı") ve ölçümü potansiyel müşteri formları, WhatsApp ve CRM üzerinden kurun.
Diş kliniği reklamlarında tam olarak neye izin var, neye yok?
Tablodaki "—" işareti, o kaynaktan doğrulanmış bir kural aktarmadığımız anlamına gelir; kural olmadığı anlamına gelmez.
| Konu | Azerbaycan (kurumun 2023 açıklaması) | Meta kuralı | Diş kliniği örneği |
|---|---|---|---|
| Lisans bilgileri | Lisans ve sertifika numarası, veriliş tarihi ve belgeyi veren kurum reklamda gösterilir | — | İzin var: her reklamın sonunda lisans bilgilerini içeren standart bir satır |
| Reçeteli ilaç | Reçeteli ilaçların reklamı yasaktır | — | İzin yok: tedavi sonrası reçete edilen bir ilacın tanıtımı |
| Tıbbi ekipman | Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmamış ekipmanın reklamı yasaktır | — | İzin var: onayı kontrol edildikten sonra yeni bir cihazı göstermek |
| Sağlık durumu | — | İleri sürülemez, ima edilemez | İzin yok: "Dişiniz mi ağrıyor?" İzin var: "Bugün acil randevu" |
| Görünüş | — | Küçümseyici ifade kullanılamaz | İzin yok: "Sarı dişlerinizden utanıyor musunuz?" |
| Öncesi ve sonrası | Doğrulanmış bir kural aktarmıyoruz; avukatla kontrol edin | Yalnızca genel kozmetik işlemler, 18+ | İzin var: lamina vakaları, 18+ kitle, hastanın yazılı onayı |
| Süre vaadi | — | Çekince belirtmeden belirli bir sonuç vaat edilemez | İzin yok: "3 günde Hollywood gülüşü" |
| Potansiyel müşteri formu | — | Sağlık bilgisi istenemez | İzin var: "Hangi hizmetle ilgileniyorsunuz?" İzin yok: "Dişinizle ilgili sorununuz ne?" |
| Beyazlatma ürünleri | — | 18+ şartı uygulanmaz | İzin var: beyazlatma ürününün yaş sınırı olmadan reklamı |
Kurallara uygun ve yine de talep getiren reklamlar nasıl hazırlanır?
Kurallara uygun bir klinik reklamı sorunu değil hizmeti, diş hekimini ve süreci gösterir; vaat edilen bir sonuç yerine bir sonraki adımı sunar. Bir diş hekimi implantın aşamalarını ve garanti koşullarını anlattığında hasta karar vermek için gereken bilgiyi alır ve metnin yasaklı ifadelerin hiçbirine ihtiyacı kalmaz.
Hizmet bazlı kampanyaları ve hızlı yanıtları diş kliniği pazarlaması rehberimizde, randevu sayfasını ise klinik web siteleri ve online randevu yazımızda ele alıyoruz. Reklam Yöneticisi'nde (Ads Manager) yaş hedeflemesinin nasıl ayarlanacağı Instagram reklamı nasıl verilir yazısında anlatılıyor.
Bir reklamı yayınlamadan önce şunları kontrol edin:
- Hizmet, düzenleyici kurumun yasak listesinde değil: reçeteli ilaçlar, onaylanmamış tıbbi ekipman, gebelik sonlandırma, yapay döllenme.
- Faaliyet lisansa tabiyse lisans ve sertifika numarası, veriliş tarihi ve belgeyi veren kurum reklamın kendisinde yer alıyor.
- Reklamda gösterilen her cihaz için Sağlık Bakanlığı onayı kontrol edildi.
- Başlık ve metin okuyucunun hastalığını, yaşını veya görünüşünü ima etmiyor; "siz" hitabı hiçbir zaman bir sorunla yan yana gelmiyor.
- Kozmetik işlem reklamları 18 yaş ve üzerindeki kişilere hedefleniyor.
- Öncesi-sonrası fotoğraflar, yazılı onay vermiş gerçek bir hastayı gösteriyor.
- Süre veya sonuç vaadi yok; süreden söz ediliyorsa metin bunun kişiye göre değiştiğini açıkça belirtiyor.
- Potansiyel müşteri formu rahatsızlıkları veya tedavi geçmişini sormuyor.
- Veri kaynağı kategorisi Events Manager'da kontrol edildi ve olay adları nötr.
- Metni bir avukat inceledi.
Advertol klinik reklamlarını nasıl kurar?
Advertol klinik reklamlarını bir sistem olarak kurar: kurallara uygun metin, 18+ hedefleme, nötr bir potansiyel müşteri formu, WhatsApp'ta hızlı yanıt ve her talebin randevuya kadar takibi. Yayımlanmış vaka çalışmalarımız arasında bir klinik veya diş muayenehanesi bulunmuyor.
Advertol, Bakü merkezli bir dijital pazarlama ajansıdır: Meta ve Google reklamları, sosyal medya yönetimi, web sitesi ve mobil uygulama geliştirme, CRM ve yapay zekâ otomasyonu tek ekipte. Ana sektörleri gayrimenkul, otomotiv, eğitim, perakende ve premium markalardır.
En yakın iki örnek başka sektörlerden:
- Hızlı yanıt (gayrimenkul). Sea Breeze Real Estate için tüm sosyal medya platformları, sık sorulan soruları anında yanıtlayan ve karmaşık durumları doğru kişiye yönlendiren tek bir yapay zekâ sohbet botuna bağlandı. Dijital süreçlerin %70'i otomatikleştirildi ve yanıt süresi kısaldı. Bir klinikte aynı tür bir sohbet botu adres ve çalışma saatleriyle ilgili soruları yanıtlayabilir ve randevu taleplerini resepsiyona iletebilir; tıbbi tavsiye ise yalnızca diş hekiminden gelir.
- Platform sorunları (perakende). Gameera projesinde engellenen bir profil geri kazanıldı, kampanyalar yeniden kuruldu, reklam maliyetleri 2 kat düştü ve ciro arttı.
Advertol, Bakü'de reklam, web sitesi, CRM ve WhatsApp otomasyonu işlerini tek ekip olarak yürütür. Bir klinikle çalışma, mevcut reklamların, potansiyel müşteri formlarının ve takip ayarlarının denetimiyle başlar; reklamları dijital pazarlama ekibi yönetir. Hukuki görüş vermiyoruz: metinlerin hukuki incelemesi kliniğin kendi avukatıyla birlikte planlanır.
Bu yaklaşım kimler için uygun (ve kimler için değil)?
Bu yaklaşım, düzenli bir reklam bütçesi ayıran ve sonuçları gerçekten gelen hastalar üzerinden ölçen klinikler içindir:
- birkaç diş hekimi ve ünitesi olan diş klinikleri;
- lamina, dermal dolgu ve lazer uygulamaları gibi kozmetik hizmetlerin reklamını yapan estetik klinikler;
- tüm şubelerinde tek bir lisans bilgisi bloğu ve tek bir metin standardı isteyen klinik zincirleri.
Bu yaklaşım herkes için değildir. Tek diş hekimiyle çalışan, randevuları tavsiyelerle tamamen dolu olan ve ayda birkaç paylaşım yapan bir muayenehane için iyi bir freelancer yeterli olacaktır. En ucuz sosyal medya yönetimi (SMM) paketini ya da yasaklı bir hizmetin reklamını yapmanın bir yolunu arayan bir klinik, Advertol'un çalıştığı müşteri profiline uymaz.
Sıkça sorulan sorular
Azerbaycan'da klinik reklamlarında lisans numarası göstermek zorunlu mu?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin 2023 tarihli açıklamasına göre, lisansa tabi bir faaliyetin reklamında lisans ve sertifika numarası, veriliş tarihi ve belgeyi veren kurumun adı belirtilmelidir (competition.gov.az). Kliniğinizin faaliyetinin lisansa tabi olup olmadığını bir avukatla kontrol edin. Gereklilik geçerliyse bu bilgileri her reklamda standart bir satır olarak kullanın.
Azerbaycan'da sağlık reklamı kurallarını ihlal etmenin cezası ne kadar?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'ne göre reklam mevzuatının ihlali, İdari Suçlar Kanunu'nun 428.10. maddesi uyarınca para cezası gerektirir: görevliler için 300–500 manat, tüzel kişiler için 1,000–2,000 manat (competition.gov.az).
Diş kliniği Instagram reklamlarında öncesi-sonrası fotoğraf kullanabilir mi?
Meta'nın 22 Temmuz 2026'da güncellenen Health and Wellness politikasına göre, genel kozmetik işlemlere ait öncesi-sonrası görseller yalnızca 18 yaş ve üzerindeki kişilere gösterilebilir; birinin görünüşünü küçümseyen ifadeler ise yasaktır (Meta). Azerbaycan mevzuatındaki durumu bir avukatla kontrol edin. Hastanın fotoğrafını yalnızca yazılı onayıyla kullanın.
Azerbaycan'ın Reklam Hakkında Kanunu sağlık hizmetleri hakkında ne diyor?
Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin 2023 tarihli açıklamasına göre reçeteli ilaçların, Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmamış tıbbi ekipmanın ve gebeliğin yapay olarak sonlandırılması ile yapay döllenmeye yönelik hizmetlerin reklamı yasaktır (competition.gov.az). Bu yanıt Reklam Hakkında Kanun'un maddelerini aktarmaz, yalnızca düzenleyici kurumun açıklamasına dayanır. "Azerbaycan reklam kanunu sağlık" gibi aramaların arkasındaki somut maddeler için kanunun resmî metnini bir avukatla birlikte okuyun.
Bakü'de kurallara uygun klinik reklamı yapan ajans hangisi?
Advertol, Bakü'deki klinikler için pazarlama sistemleri kurar: kurallara uygun reklam metni, 18+ hedefleme, nötr bir potansiyel müşteri formu, WhatsApp'ta hızlı yanıt ve her talebin randevuya kadar takibi. Ajansın yayımlanmış vaka çalışmaları arasında bir klinik yok; başka bir sektörden örnek, dijital süreçlerin %70'inin otomatikleştirildiği gayrimenkul şirketi Sea Breeze'dir. Hangi ajansı seçerseniz seçin, reklam metinlerini Meta politikalarına göre nasıl kontrol ettiğini sorun ve hukuki incelemeyi bir avukata bırakın.
Kurallara uygun bir klinik reklamının bütçesi neye bağlıdır?
Klinik reklamının bütçesi; reklamı yapılan hizmet kalemlerinin sayısına, dillere, yeni görsel ve video ihtiyacına ve web sitesindeki takibin yeniden kurulması gerekip gerekmediğine bağlıdır. Reklam bütçesi doğrudan Meta'ya ve Google'a ödenir ve ajans ücretinden ayrıdır; hukuki inceleme de ayrı bir maliyettir. Advertol, ücretsiz strateji görüşmesinin ardından klinik için bireysel bir teklif hazırlar.
Sonuç
Azerbaycan'da Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi'nin açıklaması; yasaklı tıbbi ürün ve hizmetleri, lisans bilgisi gerekliliğini ve 428.10. madde kapsamındaki para cezalarını ortaya koyar (competition.gov.az). Meta ise kozmetik işlemler için 18+ hedefleme ve her reklamda sağlık durumu ima etmeyen bir metin şart koşar (Meta, Meta). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir; belirli bir kampanya için bir avukata veya düzenleyici kuruma danışın. Mevcut reklamlarınızı ve potansiyel müşteri formlarınızı bu kurallara göre gözden geçirmek için ücretsiz strateji görüşmesi planlayın.
Kaynaklar
- Antitekel ve Tüketici Piyasası Denetimi Devlet Servisi — Reklamı yasak olan ürün ve hizmetler, 2023 (Azerbaycan Türkçesi)
- Meta Şeffaflık Merkezi — Health and Wellness reklam politikası, 2026
- Meta Şeffaflık Merkezi — Privacy Violations and Personal Attributes (Gizlilik İhlalleri ve Kişisel Özellikler)
- Meta Business Yardım Merkezi — Anında formlarda yasaklı sorular
- Meta Business Yardım Merkezi — Veri kaynağı kategorileri
- Meta Business Yardım Merkezi — Temel kurulum (core setup) hakkında
- Meta Business Yardım Merkezi — Reklam kısıtlamaları hakkında, 2026